الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
377
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
شبيه او شمردهاند از اين نسبتهاى ناروا بر دامان كبريائيش گردى نمىنشيند ! بديهى است خداوند نياز به اين ندارد كه خويشتن را تسبيح و تنزيه كند ، اين تعليمى است براى بندگان و دستور العملى است براى پيمودن خط تكامل . در اينكه منظور از « ازواج » در اينجا چيست مفسران سخن بسيار دارند : آنچه مسلم است اين است كه « ازواج » جمع « زوج » معمولا به دو جنس مذكر و مؤنث گفته مىشود ، خواه در عالم حيوانات باشد ، يا غير آنها ، سپس توسعه داده شده و به هر دو موجودى كه قرين يكديگر و يا حتى ضد يكديگرند « زوج » اطلاق مىشود ، حتى به دو اطاق مشابه در يك خانه ، يا دو لنگه در ، و يا دو همكار و قرين ، اين كلمه گفته مىشود ، و به اين ترتيب براى هر موجودى در جهان زوجى متصور است . به هر حال بعيد نيست كه زوجيت در اينجا به همان معنى خاص يعنى جنس « مذكر » و « مؤنث » باشد ، و قرآن مجيد در اين آيه خبر از وجود زوجيت در تمام جهان گياهان و انسانها و موجودات ديگرى كه مردم از آن اطلاعى ندارند مىدهد . اين موجودات ممكن است گياهان باشد كه وسعت دايره زوجيت در آن روز هنوز در آنها كشف نشده بود . يا اشاره به حيوانات اعماق درياها كه در آن روز كسى از آن آگاه نبود ، و امروز گوشه اى از آن براى انسانها كشف شده است . يا اشاره به موجودات ديگرى كه در كرات ديگر آسمانى زندگى مىكنند . و يا موجودات زنده ذره بينى ، هر چند امروز دانشمندان ، نر و ماده اى در آنها سراغ ندارند ، ولى دنياى اين موجودات زنده آن قدر مرموز و پوشيده از معماهاست كه ممكن است علم و دانش انسانها هنوز به اين قسمت از آن راه نيافته باشد ، حتى وجود زوجيت در جهان گياهان نيز چنان كه گفتيم در عصر نزول قرآن جز